Саммари үзіндісі
Қына Ағашының Құпиясы: Малярияға Қарсы Хининнің Жеңісі
Сәлеметсіздер ме, достар! Бүгін мен сіздермен тарих пен медицинаны мүлдем жаңа қырынан көрсететін бір ғажайып оқиғамен бөліспекпін. Бұл – Қына ағашы (Cinchona) және оның қабығынан алынған хинин туралы әңгіме. Хинин – малярияға қарсы алғашқы нақты құралымыз. Тіпті 1716 жылы атақты дәрігер Бернардино Рамаззини: 'Қына ағашы медицинаны мылтық соғысты өзгерткендей өзгертті' деген екен. Ойлап көріңіз, қандай үлкен сөз!
Малярия – Жауыз Дерттің Тарихи Беттері
Малярия. Көбінесе бұл ауруды алыстағы тропиктік елдермен байланыстырамыз, солай емес пе? Бірақ тарихтың үлкен бір бөлігінде бұл бүкіл әлемді жайлаған сұмдық болған. Мысалы, 1623 жылғы Римдегі жазды елестетіп көріңіз. Жаңа Папаны сайлау кезінде он кардинал мен олардың көптеген көмекшісі қайтыс болады. Себебі? Римдік сазды алқаптардағы безгек, яғни малярия. Бұл тек жергілікті мәселе емес еді; Жер орта теңізінің аймақтары, Солтүстік Еуропа және тіпті Америкаға дейін тараған қорқыныш болатын. Бұл ауру – тарихтың тыныш, бірақ қатерлі жауы. Ол тіпті Рим империясын әлсіреткен деседі. Біраз уақыттан кейін де еш өзгерген жоқ. 1809 жылы Наполеонмен соғысқан мыңдаған британдық сарбаздарды малярия құртып жіберді. Америкадағы Азамат соғысының екі жағындағы сарбаздар да осы аурудан зардап шекті. 19 ғасырда Батыс Африканы зерттеуге аттанған
Папа, Иезуиттер және Құдайдың Бұйрығы
1623 жылғы маляриялы жазда Папа болып сайланған VIII Урбан бұл жағдайға бей-жай қарай алмады. Ол бұл аурумен күресудің жолын табуға бел буды. Ол өз иезуит дінбасыларына жүгінді. Бұл дінбасылар Азия мен Оңтүстік Америкада миссиялар құрып, Құдайдың ісімен айналысып жүрген еді. Папаның тапсырмасы нақты болды: жергілікті халықтардан білуге болатын барлық нәрсені үйреніңдер. Олардың білімін, салт-дәстүрін, емдеу тәсілдерін пайдаланыңдар. Бұл өз жемісін берді. Перуде Агостино Салумбрино есімді жас дәріханашы тынымсыз еңбек ет